امانی (Escrow) سازوکاری است که در آن خریدار پیش از آنکه فروشنده کارش را انجام دهد، پول را با شرایطی توافق‌شده کنار می‌گذارد. وقتی آن شرایط برآورده شود، پول می‌تواند به فروشنده برسد، و وقتی شرایط بازپرداخت برآورده شود، به خریدار برگردد. پرسش‌های مفید این‌هاست: پول نزد کیست، چه کسی تشخیص می‌دهد کدام شرط برآورده شده و چه کسی می‌تواند پول را جابه‌جا کند؟
این الگو بیرون از دنیای رمزارز هم وجود دارد. در خرید خانه در آمریکا، ممکن است طرف سومی بیعانه را تا نهایی شدن معامله یا پایان قرارداد به دلیلی مجاز نگه دارد، همان‌طور که دفتر حمایت از مصرف‌کنندگان خدمات مالی آمریکا (CFPB) توضیح می‌دهد (تاریخ مراجعه: 31 ژوئیهٔ 2026). در یک نمونه فعلی از کار فریلنسری، کارفرما در Upwork پول یک مرحله از پروژه‌ای با قیمت ثابت را از پیش واریز می‌کند و پرداخت پس از تأیید یا پایان مهلت بازبینی آزاد می‌شود، همان‌طور که مستندات پرداخت Upwork توضیح می‌دهد (تاریخ مراجعه: 31 ژوئیهٔ 2026). نگه‌دارنده پول و روند تصمیم‌گیری فرق می‌کند، اما شکل مشترک یکی است: پولی که پیش از انجام کار کنار گذاشته می‌شود و با شرایطی معلوم آزاد می‌شود.
امانی یکی از چند راه خرید تبلیغ در Telegram است. مقایسه گسترده‌تر در تبلیغات در Telegram چطور کار می‌کند آمده است.
01
مشکل: یک نفر باید اول قدم بردارد
بدون امانی، یکی از دو طرف ریسک طرف مقابل را بدون هیچ پشتوانه‌ای می‌پذیرد. اگر آگهی‌دهنده اول مستقیم به مالک پول بدهد، ممکن است یک مدیر جعلی ناپدید شود یا پست هرگز منتشر نشود. اگر مالک اول منتشر کند، ممکن است آگهی‌دهنده ناپدید شود یا رسید پرداخت جعلی بفرستد. بررسی‌های عملی در راهنمای امنیت آگهی‌دهنده و راهنمای کسب درآمد مالکان آمده‌اند.
امانی این دو کار را هم‌زمان نمی‌کند. آگهی‌دهنده پیش از انتشار پول را قفل می‌کند و مالک پیش از دریافت پرداختی کارش را انجام می‌دهد. چیزی که تغییر می‌کند ریسک است: مالک می‌بیند که پول از قبل قفل شده، و آگهی‌دهنده هم آن پول را مستقیم به مالک نداده است.
02
سه مدل امانی — و اینکه هر کدام از شما می‌خواهد به چه کسی اعتماد کنید
ضامن انسانی
یک نفر پول را می‌گیرد، منتظر دو طرف می‌ماند یا شواهدشان را بررسی می‌کند، و بعد پول را پرداخت یا بازپرداخت می‌کند. اگر آن فرد معتبر و پاسخگو باشد این روش می‌تواند کارساز باشد، اما نگهداری پول و قضاوت را در دست یک نفر متمرکز می‌کند: او ممکن است از پول سوءاستفاده کند یا قواعد را ناهماهنگ اجرا کند. اینکه سرویسی خودش را امانی بنامد ثابت نمی‌کند مستقل است؛ در یک پرونده قضایی در سال 2003، کمیسیون تجارت فدرال آمریکا (FTC) کلاهبردارانی را متهم کرد که یک سرویس امانی آنلاین جعلی راه انداخته بودند.
پلتفرمی که پول را نگه می‌دارد
یک بازار می‌تواند پرداخت را در موجودی‌ای که در اختیار شرکت است نگه دارد و با روند خودش آزاد کند. این ممکن است روش‌های پرداخت آشنا، بازیابی حساب و پشتیبانی در موقعیت‌های پیچیده را فراهم کند. بهای این امکانات این است که پول نزد پلتفرم می‌ماند: پلتفرم موجودی را در اختیار دارد و شرایطش تعیین می‌کند چه زمانی می‌تواند یک پرداخت را نگه دارد، حسابی را محدود کند یا اختلافی را حل کند. روند و کارمزد دقیق در هر پلتفرم فرق می‌کند؛ باید بررسی‌شان کرد، نه فرضشان کرد.
امانی با قرارداد هوشمند
قرارداد هوشمند پول را در یک نشانی روی بلاکچین نگه می‌دارد و کدی را که با آن مستقر شده اجرا می‌کند. کد و وضعیت عمومی، قواعد را قابل بررسی می‌کنند، اما هر قراردادی را امن یا تغییرناپذیر نمی‌کنند: TON از یک عمل به‌روزرسانی کد برای قراردادهایی که با مسیر ارتقا ساخته شده‌اند پشتیبانی می‌کند، همان‌طور که مستندات رسمی SETCODE توضیح می‌دهد (تاریخ مراجعه: 21 اکتبر 2026). کاربران همچنان باید خود آن قرارداد، طراحی ارتقایش، هر مرجع بیرونی که به آن اعتماد می‌کند و پیامدهای یک نقص در کد را بشناسند.
امانیِ جداگانه هر معامله در Adpact هیچ عمل ارتقایی ندارد و پیکربندی پرداختش پس از استقرار تغییرناپذیر است. کیف پول‌های مجاز، مبلغ، کارمزد، زمان‌بندی و هش (hash) شرایط توافق‌شده معامله را از پیش تعیین و قفل می‌کند. اما قرارداد نمی‌تواند Telegram را بررسی کند. بررسی‌کننده Adpact بیرون از بلاکچین، بر پایه شواهد ربات، تصمیم می‌گیرد که مجوز پرداخت به مالک بدهد یا بازپرداخت؛ قرارداد امضا و پارامترهای تغییرناپذیر را دقیقاً بررسی می‌کند. این کار اختیار پلتفرم را محدود می‌کند — پلتفرم نمی‌تواند پول امانی را به یک کیف پول دلخواه بفرستد — اما نیاز به اعتماد به نتیجه‌ای را که بررسی‌کننده انتخاب می‌کند از بین نمی‌برد.
03
یک معامله امانی با قرارداد هوشمند در عمل چطور پیش می‌رود
بیایید امانی تبلیغات Telegram در Adpact را نمونه بگیریم:
- 1اول شرایط قطعی می‌شوند. آگهی، کانال، بازه انتشار، قیمت و کارمزد در نسخه نهایی معامله ذخیره می‌شوند. قرارداد پیکربندی پرداخت و هش‌هایی را نگه می‌دارد که اقدام‌های تسویه امضاشده را به همان نسخه گره می‌زنند؛ خود آگهی یا Telegram را نمی‌خواند.
- 2آگهی‌دهنده مبلغ را به یک قرارداد امانی واریز می‌کند. GRAM در قراردادی که برای همین معامله ساخته شده قفل می‌شود. مالک می‌تواند پیش از انتشار نشانی، پیکربندی و واریز شدن پول را روی بلاکچین بررسی کند.
- 3انتشار بیرون از بلاکچین بررسی می‌شود. ربات پست توافق‌شده را منتشر می‌کند. سامانه Adpact کانال، برچسب کمپین (اگر پست آن را داشته باشد)، متن، مقصد واقعی لینک‌ها و بازه انتشار را بررسی می‌کند و بعد پست منتشرشده را در طول دوره حفاظت 24 ساعته دوباره بررسی می‌کند. این‌ها قواعد عینی محصول‌اند، اما بیرون از قرارداد اعمال می‌شوند.
- 4بررسی‌کننده برای یک درخواست مجوز می‌دهد. اگر بررسی‌ها موفق باشند، مجوز پرداخت به مالک را امضا می‌کند و مالک با دکمه دریافت پرداختی درخواست را ارسال می‌کند و کارمزد تراکنش درخواست را می‌پردازد. پرداخت سهم مالک را به او می‌دهد و کارمزد پلتفرم را به Adpact می‌فرستد؛ اگر یکی از دو طرف یا هر دو از طریق معرفی آمده باشند، سهمی از آن کارمزد به معرفشان می‌رسد. کارمزد پلتفرم به‌طور پیش‌فرض 10% است، یا 6% برای کانالی که تخفیف سفیر فعال دارد. اگر یک شرط عینی بازپرداخت ثابت شود، بررسی‌کننده مجوز بازپرداخت را امضا می‌کند؛ آگهی‌دهنده با دکمه دریافت بازپرداخت درخواست را ارسال می‌کند و کارمزد تراکنشش را می‌پردازد. بازپرداخت کارمزد پلتفرم ندارد.
- 5مهلتی مستقل از بررسی‌کننده آخرین پشتوانه است. اگر پول در امانی واریز شده باشد و تسویه نشود، در نهایت امکان بازپرداخت پس از مهلت روی بلاکچین برای آگهی‌دهنده باز می‌شود که به امضای بررسی‌کننده نیاز ندارد. زمان آن از پایان بازه انتشار، دوره حفاظت 24 ساعته و فاصله ایمنی پیش‌فرض هفت‌روزه حساب می‌شود. آگهی‌دهنده همچنان باید درخواست را ارسال کند و کارمزد شبکه آن را بپردازد؛ پول خودکار برنمی‌گردد.
«پلتفرم پول را نگه نمی‌دارد» اینجا یعنی چه
Adpact نه مبلغ امانی را نگه می‌دارد و نه کلیدهای کیف پول دو طرف را، و هیچ کیف پول تسویه‌ای با پول ندارد که بتواند موجودی را بردارد یا از نو تقسیم کند. اما ربات و بررسی‌کننده را اداره می‌کند، و بررسی‌کننده انتخاب می‌کند کدام اقدام تسویه از پیش تعریف‌شده را امضا کند. امضاکننده‌ای که اشتباه کند یا هک شود ممکن است به‌جای بازپرداخت مجوز پرداخت بدهد، یا برعکس، اما نمی‌تواند مبلغ، کارمزد یا کیف پول‌های گیرنده‌ای را که به آن امانی گره خورده‌اند تغییر دهد. هنگام پرداخت، پول می‌تواند به مالک، کیف پول کارمزد Adpact و — اگر یکی از دو طرف از طریق معرفی آمده باشد — معرف همان طرف برسد؛ هنگام بازپرداخت، آگهی‌دهنده می‌تواند مبلغ امانی را دریافت کند. درخواست‌کننده همیشه خودش تراکنش را ارسال می‌کند.
04
امانی از چه چیزی محافظت می‌کند — و از چه چیزی نه
امانی در برابر قول بی‌پشتوانه محافظت می‌کند: پول پیش از انتشار دیده می‌شود و پرداخت یا بازپرداخت از مسیر درخواست مشخصی پیروی می‌کند. اما پرداختی را خودکار به مالک نمی‌رساند. مالکی که کارش را انجام داده باید با دکمه دریافت پرداختی درخواستش را ارسال کند؛ اگر پیش از باز شدن پنجره بازپرداخت پس از مهلت هرگز دریافت نکند، ممکن است آگهی‌دهنده در این رقابت روی بلاکچین جلو بیفتد. دوره حفاظت، فاصله ایمنی و یادآوری‌ها این ریسک را کم می‌کنند، اما نمی‌توانند به‌جای مالک اقدام کیف پول را انجام دهند.
امانی همچنین تضمین نمی‌کند که مخاطبان واقعی‌اند یا آگهی خوب عمل می‌کند. پستی که انتشارش تأیید شده، در کانالی با مخاطبان رباتی همچنان پستی منتشرشده است. «آگهی طبق توافق منتشر شد اما نتیجه‌اش بدتر از انتظارم بود» بازخوردی برای ارزیابی است، نه شرطی برای بازپرداخت.
05
آیا مدل خرید، امانی را تغییر می‌دهد؟
مدل اصلی روی بلاکچین تغییر نمی‌کند: هر معامله تازه، چه از راه رزرو باشد چه نه، همان نوع امانی جداگانه را با همان سازوکار درخواست می‌گیرد. اما قواعد هر روش خرید متفاوت است. رزرو از قیمت اعلام‌شده، تأیید اختیاری مالک، صف، انتشار خودکار و دلیل‌های بازپرداخت مخصوص رزرو پیش از انتشار استفاده می‌کند. کمپین به مالکان امکان پاسخ می‌دهد — با قیمتی برای آگهی آماده، یا با آگهی‌ای که برای یک بریف نوشته‌اند و قیمت آن — و مالکی که انتخاب می‌شود روند انتشار ربات را آغاز می‌کند. برای رزرو، راهنمای رزرو را ببینید و برای اینکه کمپین چه زمانی بهتر است، مقایسه روش‌های تبلیغ را.
06
پاسخ‌های کوتاه
امانی یا ضامن — تفاوت واقعی چیست؟
اعتماد به شکل متفاوتی توزیع شده است. ضامن انسانی پول را نگه می‌دارد و درباره نتیجه تصمیم می‌گیرد. قرارداد Adpact پول را نگه می‌دارد و تسویه را به گیرندگان و مبلغ‌های ثابت محدود می‌کند، در حالی که بررسی‌کننده بیرون از بلاکچین همچنان میان پرداخت به مالک و بازپرداخت انتخاب می‌کند. پلتفرم نمی‌تواند گیرنده تازه‌ای جایگزین کند یا موجودی را به دلخواه جابه‌جا کند، اما تصمیم بررسی‌کننده درباره نتیجه همچنان نقطه‌ای برای اعتماد است.
آیا پلتفرم می‌تواند پول امانی را مسدود کند یا بردارد؟
پلتفرمی که پول را نگه می‌دارد موجودی داخلی‌اش را طبق شرایط خودش و قانون حاکم کنترل می‌کند. Adpact کیف پول امانی یا کلیدهای دو طرف را در اختیار ندارد و نمی‌تواند موجودی را به گیرنده تازه‌ای بفرستد. اما چون بررسی‌کننده را اداره می‌کند، می‌تواند بر صدور مجوز عادی پرداخت یا بازپرداخت اثر بگذارد. اگر تسویه عادی هرگز انجام نشود، آگهی‌دهنده در نهایت می‌تواند از بازپرداخت پس از مهلت استفاده کند؛ این مسیر به امضای بررسی‌کننده نیاز ندارد، پس بررسی‌کننده نمی‌تواند تسویه را برای همیشه معطل نگه دارد.
اگر طرف مقابل ناپدید شود چه؟
اگر هیچ پرداختی به امانی نرسیده باشد، پولی در امانی نیست که لازم باشد پس بگیرید. معامله مذاکره‌شده ممکن است منقضی شود؛ مهلت پرداخت رزرو ممکن است به پایان برسد، در حالی که نشانی امانی‌ای که برایش صادر شده برای پرداخت احتمالی دیرهنگام زیر نظر می‌ماند و همین مسیر بازپرداخت واریز دیرهنگام را در دسترس قرار می‌دهد. اگر معامله‌ای که پولش واریز شده تسویه نشود، بازپرداخت پس از مهلت در نهایت در دسترس قرار می‌گیرد، اما آگهی‌دهنده باید آن را درخواست کند و کارمزد تراکنش را بپردازد.
آیا امانی از ضامن گران‌تر است؟
هیچ گزینه‌ای همیشه ارزان‌تر نیست. هزینه کل و مدل اعتماد را مقایسه کنید. Adpact کارمزد پلتفرم را فقط هنگام پرداخت به مالک می‌گیرد — 10% به‌طور پیش‌فرض یا 6% با تخفیف سفیر فعال — و از بازپرداخت کارمزد پلتفرم نمی‌گیرد. آگهی‌دهنده هزینه‌های ساختن امانی، نگهداری آن و واریز را هم می‌پردازد؛ مالک کارمزد درخواست پرداختی را می‌پردازد، یا آگهی‌دهنده کارمزد درخواست بازپرداخت را. ضامن یا پلتفرمی که پول را نگه می‌دارد کارمزد و شرایط نگهداری خودش را دارد.
برای استفاده از امانی روی بلاکچین به رمزارز نیاز دارم؟
بله. معامله‌های Adpact از GRAM در کیف پول خود آگهی‌دهنده استفاده می‌کنند. مالکان پرداختی‌شان را به کیف پول خودشان دریافت می‌کنند، و هر طرفی که درخواست تسویه را ارسال می‌کند به اندازه کافی GRAM برای کارمزد شبکه نیاز دارد.